logo

MUỐN DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI ĐẾN VÀ GẮN BÓ LÂU DÀI, VIỆT NAM CẦN PHẢI CÓ QUYỀN TỰ DO HIỆP HỘI

Ngày đăng: 12/10/2020
Việt Nam muốn hội nhập với quốc tế thì cần chấp nhận sự hoạt động của các công đoàn độc lập, không chỉ trên phương diện xã hội, công đoàn độc lập có thể là bước tiến lớn để chúng ta mơ về một Việt Nam dân chủ tự do thực sự ở một ngày không xa.



Dịch Covid19 đã làm gián đoạn đến  chuỗi cung ứng của  các doanh nghiệp nước ngoài tại Trung Quốc và là nguyên nhân làm cho các doanh nghiệp này rời khỏi Trung Quốc.

Có vị trí ngay cạnh Trung Quốc, giá nhân công rẻ, nền kinh tế mở và gần đây đã kiềm chế tốt dịch bệnh COVID19, Việt Nam được đánh giá là điểm đến sáng giá trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, một cách khách quan, Việt Nam còn nhiều vấn đề cần cải thiện để trở thành nơi các doanh nghiệp nước ngoài đến và gắn bó lâu dài.

Cần cách hệ thống pháp luật và toà án, tạo môi trường đầu tư an toàn.

Việc lựa chọn nơi đầu tư, kinh doanh của nhà đầu tư phụ thuộc vào hệ thống luật pháp của nước sở tại.

Ở Việt nam có một thực tế là “luật một đằng, thực thi một nẻo”. Hệ thống pháp luật Việt Nam, từ Luật xuống Nghị định, xuống Thông tư, trong đó có tình trạng một Luật thì có đến chục Thông tư, nhưng khi áp dụng thì lại áp dụng Thông tư  chứ không áp dụng Luật. Thông tư áp dụng lại có nhiều quy định khác nhau, thiếu đồng bộ và chồng chéo. Đây là một thực tế rất rủi ro và phiền hà cho doanh nghiệp trong nước lẫn doanh nghiệp nước ngoài. Hay nhiều khi luật còn đá nhau, như luật đầu tư và luật doanh nghiệp.. Đây  là hai đạo luật đi đôi với nhau để điều chỉnh những vẫn đề liên quan đến thành lập, tổ chức, quản lý và đầu tư của doanh nghiệp. Song, khi thực hiện các doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc do một số quy định ở hai bộ luật mâu thuẫn và chồng chéo phạm vi điều chỉnh.
Trong hệ thống pháp luật nói chung, hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ  cũng đóng một vai trò quan trọng để thu hút đầu tư nước ngoài. Các công ty đa quốc gia thường sở hữu những tài sản vô hình rất lớn, như công nghệ, nhãn hiệu nổi tiếng, sáng chế, là những yếu tố đã tạo nên danh tiếng của công ty và là một phần không thể mất đi.
Một quốc gia xây dựng được hệ thống bảo hộ SHTT tốt sẽ là nền tảng để tiếp nhận được các công nghệ tiên tiến. Ngược lại, hệ thống bảo hộ SHTT lỏng lẻo, yếu kém sẽ chỉ nhận được các phát minh xưa cũ, lỗi thời và không có giá trị khai thác. Có hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ mạnh thì các doanh nghiệp sẽ không lo bị ăn cắp công nghệ, các nhà khoa học, nhà sáng chế thoả sức sáng tạo, là động lực phát triển tiến bộ cho quốc gia, khuyến khích phát triển công nghệ và cạnh tranh lành mạnh. Việc xây dựng hệ thống bảo hộ quyền SHTT mạnh không những là tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty nước ngoài đầu tư vào Việt Nam mà còn là nền tảng để bảo vệ các doanh nghiệp nội địa. Tránh để xảy ra tình trạng giống như ngân hàng Incomebank (nay là Viettinbank), phải đổi tên vì trùng tên với một ngân hàng ở Nga cũng là Incomebank đã đăng kí bảo hộ ở 29 nước. Dù là Incomebank ở Việt Nam đã có trước hàng chục năm nhưng vì không đăng kí bảo hộ nên đành ngậm ngùi đổi tên. Việc phải thay tên đổi họ này không chỉ tốn kém kinh phí mà còn tổn thất về lòng tin của khách hàng. Phải mất một khoảng thời gian Vietinbank mới xây dựng được uy tín như Incombank.
Bên cạnh đó, các cơ chế giải quyết tranh chấp ở Việt Nam chưa hiệu quả, kể cả toà án. Do đó, khi có tranh chấp xảy ra nhiều trong kinh doanh, người ta không tìm kiếm được cơ chế đáng tin cậy để bảo đảm tài sản. Vụ việc TAND cấp cao tại TP. HCM tuyên y phúc thẩm vụ việc Vinasun kiện Grab, buộc Grab phải bồi thường thiệt hại cho Vinasun số tiền 4,8 tỷ đồng . Trong khi, Vinasun là một công ty taxi truyền  thống hoạt động vận tải và Grab là một công ty công nghệ cung cấp các dịch vụ vận tải. Lúc này, toà án xét xử dựa trên luận cứ cho rằng Grab là một công ty hoạt động vận tải hành khách thông thường chứ không phải là một hãng công nghệ. Rõ ràng trong phán quyết này, toà án không có thẩm quyền định danh doanh nghiệp, mà đây là thẩm quyền của chính phủ, hay rõ hơn là Bộ giao thông vận tải. Toà án đã vượt quá quyền hạn của mình.

Thủ tục hành chính rườm rà

Cùng với những vấn đề về Luật pháp và toà án, những quy định thủ tục hành chính còn thiếu minh bạch, nhiều quy định rườm rà, thái độ của công viên chức chưa đúng mực, thiếu khách quan, khiến cho doanh nghiệp tăng thêm chi phí và thời gian. Một số quy định về thủ tục hành chính vẫn còn mang dấu ấn của cơ chế bao cấp, phức tạp, không phù hợp với điều kiện thực tế.
Có 72 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cho biết, năm 2016 họ mất hơn 5% quỹ thời gian để thực hiện các thủ tục hành chính. Thủ tục phiền hà nhất mà các doanh nghiệp FDI cho biết, đó là thuế (liên quan đến hóa đơn thuế giá trị gia tăng), bảo hiểm xã hội và thủ tục thông quan hàng hóa.

Đảm bảo quyền tự do hiệp hội, đảm bảo lợi ích người lao động

Đầu năm 2020, Nghị viện Châu Âu đã thông qua Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Việt Nam (EVFTA). Ngoài những lợi ích kinh tế, Hiệp định EVFTA cũng hướng tới việc thúc đẩy phát triển bền vững về vấn đề lao động, xã hội và môi trường ở Việt Nam. Hiệp định có một chương riêng về thương mại và phát triển bền vững, yêu cầu Việt Nam thực hiện cam kết phù hợp với các nghĩa vụ trong khuôn của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) và Tuyên bố của ILO về các nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động năm 1998 đó là “Tôn trọng, thúc đẩy và thực thi hiệu quả các nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động”. Trong các quyền này, đặc biệt phải kể đến quyền tự do hiệp hội và công nhận một cách thực chất quyền thương lượng tập thể, quyền đình công. Như vậy, công đoàn Việt Nam phải chấp nhận cạnh tranh với tổ chức khác, điều này là nền tảng cho phép sự ra đời tổ chức đại diện người lao động hay công đoàn độc lập, bên cạnh công đoàn truyền thống, sẽ là tổ chức đầu tiên và có lẽ là duy nhất đối diện với các tổ chức trong hệ thống chính trị của Việt Nam. Đây là một vấn đề chưa có tiền lệ trong lịch sử cầm quyền của đảng cộng sản.

Công đoàn Việt Nam hiện nay là cơ quan bảo vệ quyền lợi lao động nhưng lại có nhiều hạn chế, cán bộ công đoàn là công chức, lãnh lương từ đoàn phí của công nhân, từ chủ sử dụng lao động và ngân sách nhà nước. Vậy liệu công đoàn có thể độc lập để đâu tranh cho quyền lợi người lao động không ? Dù muốn hay không, vai trò của tổ chức công đoàn chính là cầu nối, hài hòa mối quan hệ lợi ích giữa chủ sử dụng lao động và người lao động, nếu nghiêng về một bên nào đều tạo ra bất bình đẳng. Công đoàn phải là tổ chức quyết định sự đóng góp cho sự phát triển sống còn của các doanh nghiệp. Bởi, thông qua tổ chức này doanh nghiệp sẽ hiểu được nguyện vọng của người lao động, sau đó có những chính sách hợp lý giúp phát triển doanh nghiệp. Để hội nhập, Việt Nam không thể mãi giữ khư khư cơ chế cũ mà phải đảm bảo quyền lợi của người lao động, vì từng cá nhân người lao động riêng lẻ không đủ sức lực đòi hỏi quyền lợi chính đáng của mình. Dù là đã kí kết hiệp định nhưng con đường đi đến việc thành lập thật sự các công đoàn tự do ở Việt Nam vẫn còn dài. Luật Lao động sửa đổi đã được thông qua, nhưng còn phải chờ xem luật sẽ được áp dụng trên thực tế như thế nào, các nghị định, thông tư sẽ có nội dung cụ thể ra sao. Dẫu là gì đi nữa thì công đoàn độc lập là xu hướng vốn có và tất yếu. Việt Nam muốn hội nhập với quốc tế thì cần chấp nhận sự hoạt động của các công đoàn độc lập, không chỉ trên phương diện xã hội, công đoàn độc lập có thể là bước tiến lớn để chúng ta mơ về một Việt Nam dân chủ tự do thực sự ở một ngày không xa.

Lời kết:

Phát triển lành mạnh, bền vững là xu hướng tất yếu của thế giới hiện nay. Các doanh nghiệp nước ngoài không chỉ tới một quốc gia để thụ hưởng mà còn là xây dựng một tương lai vững chắc cho người dân sở tại. Nếu muốn tham gia vào sân chơi chung, Việt Nam phải có những thay đổi về mặt luật pháp và thể chế liên quan đến quyền dân sự của người dân và doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp mang lại lợi ích cho tất cả các bên, góp phần giúp Việt Nam phát triển bền vững, đảm bảo rằng tăng trưởng kinh tế ở hiện tại sẽ không phải trả giá bằng cơ hội của thế hệ tương lai.


Dương Ngọc

 

 Nguồn tham khảo:
1- Tạp chí toà án nhân dân: “Để có môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, cần cải cách đối với cả Tòa án”
 Link: https://tapchitoaan.vn/bai-viet/kinh-te/de-co-moi-truong-dau-tu-kinh-doanh-an-toan-can-cai-cach-doi-voi-ca-toa-an

2- Báo điện tử Sài Gòn Online: “Nhân việc đổi tên một thương hiệu”
Link: https://www.sggp.org.vn/nhan-viec-incombank-doi-thuong-hieu-334381.html
 
3- Báo pháp luật Việt Nam: “Tòa phúc thẩm: Grab phải bồi thường cho Vinasun 4,8 tỉ đồng”
Link: https://plo.vn/phap-luat/toa-phuc-tham-grab-phai-boi-thuong-cho-vinasun-48-ti-dong-895626.html

4- Báo điện tử Vietnamnet: “Giảm thủ tục hành chính, tăng hiệu quả kinh doanh”
Link: https://vietnamnet.vn/vn/kinh-doanh/dau-tu/ganh-nang-thu-tuc-hanh-chinh-gay-buc-xuc-cho-dn-372989.html

 

Kích thước font In ấn

Bình luận chia sẻ

Bình Luận - Quan Điểm
1
https://www.voatiengviet.com/

NGHIỆP ĐOÀN ĐỘC LẬP VIỆT NAM (VIU) 

Tổ chức phi chính trị và bất vụ lợi, được sáng lập từ nhu cầu thực tiễn và theo đuổi sứ mệnh bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tôn chỉ hoạt động của nghiệp đoàn là Đoàn kết - Tương trợ - Phát triển 

Kết nối với chúng tôi